Shame

Productiejaar: 
2011
Categorie: 
Langspeelfilm
Releasedatum: 
11/01/2012
Verdeler: 
Cinéart
Speelduur: 
99 minuten
Filmgenre: 
Drama
Regisseur: 
Steve McQueen
Producent: 
Iain Canning
Emile Sherman
Michael Fassbender
/  
Brandon
Carey Mulligan
/  
Sissy
James Badge Dale
/  
David
Nicole Beharie
/  
Marianne
Lucy Walters
/  
Meisje in de Metro
Elizabeth Masucci
/  
Elizabeth
Anna Rose Hopkins
/  
Carly
Chazz Menendez
Calamity Chang
Deedee Luxe

Samengevat in zes woorden: “Shame” is een film over seksverslaving. Klinkt als een reden om de regenjas van de kapstok te halen en eventueel zelfs een valse snor op te kleven (als je een vrouw bent: vergeet sowieso de snor), maar dat is wat te snel door de voorspelbocht. “Shame” is in de eerste plaats een cinefiele affaire, en regisseur Steve McQueen zinnenprikkelt evenveel de geest als het lichaam. Waardoor “Shame” zich eveneens laat bekijken als een allegorie over eenzaamheid en verslaving in de 21e eeuw.

Niet dat McQueen het bloot links laat liggen: in Amerika kreeg deze prent alvast een NC-17 rating aan de broek. Geen verrassing natuurlijk: Michael Fassbender laat zijn edele delen al overvloedig wapperen tijdens de eerste tien minuten en ook Carey Mulligan haalt haar evakostuum boven. Al zal het vooral het triootje zijn dat de MPAA naar de grove middelen deed grijpen. Wel verrassend is dat Fox Searchlight, de Amerikaanse verdeler, de rating niet aanvocht. NC-17 (waarbij niemand onder de zeventien de film mag zien) betekent dat een heleboel bioscopen de film niet willen programmeren uit vrees voor protest van de preutse goegemeente. Searchlight nam vrede met het verdict omdat ze vinden dat het tijd wordt dat NC-17 een kijkadvies wordt als een ander. En verklaarden dat ze NC-17 eerder als een ereteken dan als een brandmerk zien. Wij zijn alvast blij dat Searchlight niet naar de schaar greep om alsnog een toegankelijkere R-rating te krijgen. Waardoor McQueens visie zowel in Europa als in Amerika integraal te bekijken is.

“Shame” is geen gemakkelijke prent. Net zoals in zijn debuut “Hunger” (waarin het aftakelingsproces van de IRA-hongerstaker Bobby Sands centraal stond) toont McQueen dat hij niet vies is van lange statische shots waarin nagenoeg niets gebeurt. Klare wijn schenken is eveneens geen hobby van de man, daar hij de kijker als het ware verplicht om tussen de lijnen te lezen om de psyche van het hoofdpersonage te (proberen) ontrafelen.

En dat hoofdpersonage is Brandon (Michael Fassbender), een succesvolle dertiger die een vooraanstaande plaats inneemt in een bedrijf in New York. Wat hij er precies doet en wat de firma precies uitspookt, wordt nooit echt duidelijk, maar die info is niet echt belangrijk. Daarnaast woont Brandon in een mooi appartement en heeft hij dus eigenlijk alles om 'binnen' te zijn. Schijn bedriegt echter: Brandon leidt immers aan een seksverslaving. Hij gebruikt seks om te ontsnappen aan zijn eenzaamheid of aan het gevoel dat hij opgesloten zit in zijn eigen leven. Wanneer hij thuiskomt stopt hij geen dvd’tje in de thuisbioscoop of neemt hij geen goed boek ter hand, maar speurt hij via zijn laptop webcamseks op, of masturbeert hij boven pornoblaadjes. ’s Avonds speurt hij op straat naar vrouwen (én mannen) met wie hij van bil kan gaan, en zelfs op zijn werk is de toiletbril niet veilig voor zijn exploten. Gelukkig wordt Brandon niet van die dwangmatige seks, zeker niet omdat zijn seksuele honger meteen de reden is dat hij geen normale relatie kan uitbouwen. Wanneer op een dag zijn al even warrige zus Sissy (Carey Mulligan) op de stoep staat, wordt de situatie er niet beter op. Blijkt immers dat beide een gekraste jeugd hadden en dat de wonden nog steeds niet helemaal geheeld zijn.

Op zich is het scenario vrij rechtlijnig en gemakkelijk uit te leggen, maar die bedrieglijke helderheid is niet de reden dat “Shame” onder de huid kruipt. Wie geduld heeft (en zich niet laat afleiden door de vaak naakte verpakking) ziet zich al gauw binnengezogen in de tristesse van een zichzelf nog maar eens op de acteermap plaatsende Fassbender en het lef en cinematografisch inzicht van McQueen, meteen de echte redenen waarom u “Shame” best niet aan uw cinemahuisje laat voorbijrijden. De melodramatische catharsis is er misschien wat te veel aan, maar dat neemt niet weg dat deze “Last Tango In Brooklyn” een brok tintelende cinema is. En dat zonder boter op de kont.

Alex De Rouck