Conspiracy (2001) (DVD)

Type 
DVD
Speelduur 
92 minuten
Beeldformaat: 
4:3
Regisseur: 
Frank Pierson
Producent: 
  • /  
    Reinhard Heydrich
  • Stanley Tucci
    /  
    Adolph Eichmann
  • Colin Firth
    /  
    Wilhelm Stuckart

Het is 1942. De troepen van Adolf Hitler hebben Europa ingepalmd en zetten hun opmars verder richting Rusland. Daar stoten ze op een harde tegenstander : de Russische winter. Ver daar vandaan en in betere weersomstandigheden komen 15 belangrijke figuren uit het Derde Rijk samen, voor wat later de Conferentie van Wannsee zal heten. Na een hele resem Heil Hiltlers nemen de heren plaats aan hun eigen ronde tafel. De rol van koning Arthur wordt vertolkt door SS-Generaal Reinhard Heydrich (Kenneth Branagh). Hij heeft zijn ridders samengeroepen om tot een oplossing te komen over de Joden. In het Duitse Rijk is er voor de joden geen plaats in de maatschappij, de economie en onder de andere lagen van de bevolking. En dat zowel voor joden als halfbloeden tot in de zoveelste graad. Het Europese continent en Duitsland moeten gezuiverd worden.

De eerste oplossing die naar voren wordt geschoven is emigratie. Maar al vlug opperen ze dat geen enkel land bereid is om de joden een nieuwe thuis te geven. De andere oplossing is sterilisatie. Zo zal het Joodse volk op termijn uitsterven. Een derde oplossing die de tweede optie kan versnellen is een evacuatie. Wat we onder evacuatie moeten verstaan wordt maar al te duidelijk, wanneer Heydrich het grote plan uit de doeken doet. Sinds 1939 wordt er in proefprojecten euthanasie gepleegd op minderbegaafde mensen en zwakkelingen. Op grote schaal en via andere hulpmiddelen vertaalt zich dit in mobiele gaskamers en afgezonderde concentratiekampen. Douchecellen worden omgetoverd tot gaskamers zodat er per uur en aan de lopende band 2500 joden vergast kunnen worden. Binnen het jaar zou het 'joden-probleem' opgelost zijn.

Het is onvoorstelbaar dat één van de meest gruwelijke beslissingen uit het menselijke bestaan binnen het uur werd genomen. Een kamer van vijftien mannen, waarvan de meerderheid een verleden kent van advocaat, keurden zonder al te veel weerspannigheid de uitroeiing van een volk goed. De Conferentie van Wannsee is zonder twijfel een zwarte dag uit onze geschiedenis. Zeker als je de laconieke manier ziet waarop de heren omgaan met het uitwerken van het plan. Ze vermaken zich ten volle als ze horen dat de lichamen door het inademen van koolstofmonoxide een roze kleur krijgen. Ze vinden het een leuk neveneffect.

Het is paradoxaal als we schrijven dat Kenneth Branagh een prima vertolking neerzet als de duivelse SS-Generaal. Zijn personage kreeg tijdens de oorlog niet voor niets de bijnaam 'Slachter van Praag'. Branagh hield aan deze televisiefilm geen bijnaam over, maar wel een Emmy Award voor beste acteur. Naast zijn opvallende verschijning zien we nog prima vertolkingen van Stanley Tucci ("America's Sweethearts") en Colin Firth ("Bridget Jones's Diary"). Vooral Firth is overtuigend als Stuckart, de man die zijn geweten wil sussen door zich aanvankelijk te verzetten tegen de 'evacuatie'. Maar diep van binnen is hij al even schuldig aan deze misdaad als zijn landgenoten. Doordat alle documenten en afschriften, op één na, werden vernietigd, bleven de meeste van de vijftien beslissingnemers uit handen van het gerecht. En dat maakt dit verhaal nog meer frappant.

Didier Van Hoorebeke