Le Couperet

Categorie: 
Langspeelfilm
Releasedatum: 
09/03/2005
Verdeler: 
Cinéart
Speelduur: 
122 minuten
Regisseur: 
Costa-Gavras
Producent: 
Michèle Ray-Gavras
José Garcia
/  
Bruno Davert
Karin Viard
/  
Marlène Davert
Geordy Monfils
/  
Maxime Davert
Christa Theret
/  
Betty Davert
Ulrich Tukur
/  
Gérard Hutchinson
Olivier Gourmet
/  
Raymond Machefer
Yvon Black
/  
Etienne Barnet
Thierry Hancisse
/  
Inspecteur Kesler
Olga Grumberg
/  
Iris Thompson
Dieudonné Kabongo Bashila
/  
Quinlan Longus

Mannen maken plannen. Bruno Davert (José Garcia) vormt daarop geen uitzondering. Wanneer hij na 15 jaar trouwe dienst aan de deur vliegt bij Kamer Papers (afslanking, fusie, re-allocatie naar het Oostblok) valt hij in een zwart gat. Profiteert hij aanvankelijk nog van zijn herwonnen vrije tijd en ontslagbonus, na een tijdje is de lol er definitief af. Een nieuwe job vinden lukt niet, zeker niet in de papierbranche waar hij zijn sporen verdiende. Na de zoveelste afwijzing besluit Bruno het over een andere en radicale boeg te gooien. Hij stampt een fictief papierbedrijf met bijhorende postbus uit de grond, plaatst een personeelsadvertentie, filtert zijn directe concurrenten uit het aanbod en besluit die te vermoorden, zodat hij geen tegenstand meer ondervindt als hij nog eens gaat selecteren. Zijn hoofddoel is Raymond Machefer, woordvoerder van Arcadia Papers, de job die Bruno dolgraag zou willen hebben. Gewapend met het oude legerpistool van zijn vader zaliger trekt hij op eliminatiepad, vastbesloten niet langer over zich heen te laten lopen?

Thema's als een slecht draaiende economie, idiote corporate beslissingen en de strijd van de kleine man tegen het establishment leveren een bij vlagen hilarische zwarte komedie op. Komt het personage van Bruno Davert aanvankelijk nogal drukdoenerig en 'Frans' over, na een tijdje kruipt de sputterende moordenaar onder de kleren en ben je moeiteloos bereid om mee te stappen op zijn moordende tocht. Al is dat relatief eenvoudig door de vele komische interludia die het scenario rijk is. Zo krijgt Davert tijdens elke moord af te rekenen met een pijnlijke schouder van de weerslag van zijn wapen, heeft hij het telkens razend moeilijk om zich van zijn taak te kwijten zonder vervelende getuigen en is hij ook al geen crack in het verbergen van belastend bewijsmateriaal (de scène waarin hij het gescheurde cv van een slachtoffer uit het autoraam werpt is een parel). Nadeel is wel dat je weinig of geen sympathie voelt met de slachtoffers die Davert maakt, en dat is waarschijnlijk ook niet de bedoeling, rekening houdend met het feit dat de slachtoffers brave huisvaders zijn. Denken we… want misschien hebben zij net als Davert (ook een 'brave huisvader') wel een verborgen agenda. Want als er één ding is dat 'politiek cineast' Costa-Gavras het publiek wil meegeven is dat het moderne leven een egocentrische mallemolen is waarin iedere normale burger plots tot gruwelijke dingen in staat is.

Gelukkig verpakt Costa-Gavras zijn boodschap niet in een prekerig pamflet. De film laat zich zeer gemakkelijk bekijken als een volbloed misdaadsatire. Niet moeilijk, als je weet dat de bron voor het scenario een roman is van Donald E. Westlake ("The Axe"), de auteur van het boek "The Hunter" dat destijds de basis vormde voor het hardboiled "Point Blank". De van origine Griekse cineast Costa-Gavras slaagt erin om het Amerikaanse gegeven moeiteloos te transporteren naar onze achtertuin. De film speelt zich immers voor een groot stuk af in Wallonië: de broers Dardenne fungeren als co-producenten en hun fetisjacteur Olivier Gourmet neemt een belangrijke rol voor zijn rekening. Costa-Gavras schopt niet meer zo wild om zich heen als in zijn beginperiode ("Z", "L'aveu") maar voelt zich na zijn verblijf in Hollywood (waar hij onder meer "Missing" en "The Music Box" draaide) klaarblijkelijk terug thuis in Europa. Al kunnen we muggeziften met te besluiten dat "Le Couperet" iets te lang is en iets teveel nevenplots bevat (de sessies bij de huwelijkstherapeut bijvoorbeeld waren beter achterwege gebleven - misschien was het zelfs nog leuker om Bruno een moordend handje te laten helpen door zijn vrouw i.p.v. het koppel met een huwelijkscrisis op te zadelen) om volledig te scoren. Het kon allemaal af en toe zeker iets snediger, maar wanneer Costa-Gavras het beoogde doel raakt, is het wel midden in de roos. Leuk filmpje.

Alex De Rouck